De Kunstpraktijk Dorpstraat 6a 5504 HH Veldhoven T / 040-2904782, 06-53602704 e-mail / info@dekunstpraktijk.nl

 

Onze theaterbezoekers moeten voelen dat zij een gastvrij onthaal krijgen

Aurelia van der Burght

Het nieuwe Parktheater, waarvoor begin dit jaar de spade de grond in is gegaan, is méér dan theater alleen. In hartje stad Eindhoven is met het Parktheater een compleet nieuwe ontmoetingsplek in de maak. Daarnaast ontvouwt het vlakke-vloer-theater mogelijkheden van festivals tot productpresentaties. En last but not least vormt het Parktheater de opmaat naar een cultuurpark. Kortom een scala aan bruisende activiteiten waar de Lichtstad haar voordeel mee kan doen, zowel op cultureel als -economisch gebied.

“Wat er in m'n kop zit, dat komt voor elkaar hoor!”, aldus Fons Bruins, directeur Stadsschouwburg Eindhoven NV. “Soms zal het misschien wat langer duren, maar het komt eruit.” De herontwikkeling van de Stadsschouwburg is een sprekend voorbeeld daarvan. De eerste plannen voor de grootschalige bouwkundige ingrepen dateren uit begin ‘jaren negentig'. Nu, vier Colleges van B&W verder, verrijst een gloednieuw Parktheater bestaande uit een nieuw gebouwd vlakke-vloer-theater, een grote zaal die ingrijpend is gemoderniseerd en een nieuw restaurant. Aangevuld met vip-rooms en aantrekkelijke foyerruimtes. Jaarlijks kunnen in deze vernieuwde schouwburg 300.000 toeschouwers van 500 theaterproducties gaan genieten.

Begin dit jaar, het jaar van veertig jaar Stadsschouwburg Eindhoven, is de eerste spade de grond in gegaan. In verband met een doorgaande programmering vindt de oplevering gefaseerd in 2005 en in 2006 plaats. Voor Bruins, vorige maand vierde hij zelf zijn koperen jubileum als directeur van Stadsschouwburg Eindhoven, betekent het een kroon op al zijn noeste inspanningen.

Dienstbaar

Twaalf en een half jaar geleden trad Bruins aan als directeur van de schouwburg. Dat Bruins (1942) destijds in de wereld van de schouwburgen ‘terecht' is gekomen heeft alles te maken met zijn eigen achtergrond. In rap tempo laat hij zijn revue passeren: “Van huis uit ben ik opgegroeid in een groot horecabedrijf in de Achterhoek van Gelderland. Hotels, café, restaurants. Ik was de jongste van de zeven kinderen. Bijna tien jaar op kostschool. Na HBS-a wilde ik naar Tilburg, economie studeren. Maar mijn vader zei, nee nu even niet, na zes studerende kinderen is het mooi geweest. Een studie moest destijds gewoon door ‘thuis' betaald worden. Het alternatief -in de zaak- dat wilde ik niet. Vervolgens ben ik bij Philips gaan werken, met in de avonduren studie ‘nivra' (nederlands instituut voor registeraccountants).”

Zijn eerste kennismaking met de schouwburg als bedrijf ontstond in 1964. Een advertentie, waarin de Eindhovense schouwburg aangaf op zoek te zijn naar ‘een boekhouder-bureaulist' ofwel ‘iemand die verantwoordelijk is voor de kaartverkoop', was de aanleiding. Een periode van zeven jaar als administratief stafmedewerker volgde, waarbij hij de schouwburg van haver tot gort leerde kennen. Daarna bekleedde hij steeds een decennia lang de functie van schouwburgdirecteur in Sittard en in Heerlen. Om vervolgens gepokt en gemazeld weer terug te keren naar het oude nest in Eindhoven. Daar wachtte hem de taak een tweestromen beleid te voeren, privatisering en reorganisatie.

Voor een optimale invulling van het vak als schouwburgdirecteur is volgens Bruins de mentaliteit ‘van dienstbaar willen zijn' onontbeerlijk. Van huis uit is deze ‘habbit' hem met de paplepel ingegoten. “Je moet gastheer willen zijn, onze theaterbezoekers moeten voelen dat ze hier een gastvrij onthaal krijgen.” Uiteraard zijn ‘manager-skills' tevens een voorwaarde. “Daarbij mag je redelijk streng zijn voor je mensen, maar ook eerlijk. Dat wat je afspreekt moet je wel nakomen. Toen ik hier kwam was dat een beetje moeizaam. Er waren afgesloten wereldjes, een onaangename sfeer, techniek en administratie hadden niet echt contact met elkaar. De ondernemingsraad die we destijds hebben ingesteld, heeft goede vruchten afgeworpen. Aan de andere kant”, voegt hij er aan toe, “boeken we met de schouwburg goede resultaten, dan vind ik het belangrijk dat mijn medewerkers daarvan mee kunnen genieten.” Verder weet hij iedere keer weer anderen aan te steken met het theatervirus waarmee hij behept is. “Enthousiasmeren, anderen prikkelen een productie te gaan zien. Vervolgens de reacties op voorstellingen terughoren, dat zijn de opstekers voor mij.”

Politiek

Minder leuk vind Bruins de politieke kant van zijn metiér. “Dat politieke spel moet ik helaas wel voeren. Maar het is steeds weer verbijsterend de onervarenheid vast te stellen waarmee politici en ambtenaren omgaan met het product ‘schouwburg'.” Hij pleit dan ook voor meer en een betere samenwerking. “Dat er bezuinigd moet worden vind ik prima, maar doe dat samen én in overleg. Ga geen zaken opleggen die echt niet kunnen.” Daarbij doelt hij onder andere op het voorstel om de prijs van de toegangskaarten te verhogen. “Landelijk is de tendens dat er tien tot vijftien procent minder bezoekers naar het theater komen; de prijzen worden zelfs hier en daar verlaagd. Tegen deze landelijke trend in bedenkt vervolgens de gemeente Eindhoven dat we de prijzen moeten verhogen. Overigens zijn we een NV en is het prijzenbeleid onze eigen verantwoordelijkheid.”

Ontdekken

Sinds het theater een continue bedrijf is geworden, heeft hij rekening te houden met een werkweek van zestig tot zeventig uur. “We hebben nu een bespeling van zeven dagen in de week. 's Ochtends weet je niet hoe de dag 's avonds eindigt, flexibel manoeuvreren is onontbeerlijk.” Daarbij merkt hij op dat zonder achterban, die geheel en al achter zijn werkzaamheden staat, een dergelijke functie niet haalbaar is. “Gelukkig heb ik een vrouw die nog enthousiaster over het theater is dan ik, daar bof ik mee. Samen leggen we heel wat kilometers af om voorstellingen te gaan zien.”

Een van de meest aantrekkelijke kanten van zijn job vormt het ontdekken van nieuw talent, de nog onbekende namen. “Dat is het leukste van het vak, gaan zien, en dan kunnen zeggen ‘hé, dat is iets voor Eindhoven'.” Voor opera -en dansvoorstellingen is onder zijn bewind aanzienlijk meer belangstelling ontwikkeld. Daarbij speelt de persoonlijke belangstelling van Bruins voor deze beide vormen van theater een duidelijke rol. Waren er op jaarbasis bij zijn aantreden twaalf dansvoorstellingen, nu zijn het er veertig. Presenteerde de schouwburg destijds vier opera's, nu wordt jaarlijks het gordijn gehaald voor een vijftiental opera's. “Dans is tegenwoordig nog meer totaaltheater dan opera”, geeft de directeur aan. “Het NDT (het Nederlands Dans Theater) bijvoorbeeld laat dans zien dat geïntegreerd is in een totaalbeeld van prachtige belichting, kostuums, decors. En als het even kan met een life-orkest eronder, dat geeft juist die upgrading.”

Bij iedere keus om een voorstelling te contracteren gaat het om de kwaliteit. Goed theater veroorzaakt een vonk die overslaat tussen het publiek en het optredende gezelschap. “De interactie tussen toeschouwers en artiest. Als dat niet klikt, dan heeft het helemaal niets”, aldus Bruins. Binnen zijn theatermuren brengt hij een afspiegeling van het nationale en een stukje van het internationale aanbod. Inherent daaraan is het kunnen beschikken over een optimale accommodatie, met de service, de parkeermogelijkheden, de vriendelijkheid, de schoonheid, de gezelligheid, de sociale veiligheid en een toegangsprijzenbeleid waardoor het voor iedereen mogelijk zou moeten zijn om de schouwburg en haar producten te kunnen zien.

Investering

In vergelijking met andere Eindhovense culturele instellingen doet de Stadsschouwburg het erg goed als het gaat over het aantal bezoekers. Twee derde van de Lichtstadbewoners bezoekt een van de culturele instellingen in Eindhoven, 36% daarvan bezoekt de schouwburg. Daarmee staat de schouwburg aan de top. Alle groeperingen van de bevolking weten de schouwburg te vinden, hoewel etnische minderheden iets minder vertegenwoordigd zijn in vergelijking met het Eindhovense gemiddelde.

Nieuw in het beleid is het plan om de ‘singelmarkt' aan te boren. “Dertig procent van de Eindhovenaren is alleenstaand. Met speciale acties brengen we deze singels in de schouwburg bij elkaar.” Voor Bruins vormt theaterbezoek een meer dan waardevol element in het dagelijkse leven. “Het is een investering in je innerlijke, in je hart. Je krijgt een boodschap of een probleem mee waar je over na kan denken. In opera's en toneelstukken zijn vaak onderwerpen van maatschappelijke -en sociale aard terug te vinden. Die weerspiegeling willen we graag aan onze bezoekers meegeven.”

Stadsschouwburg in cijfers / 2004

260.000 bezoekers

500 voorstellingen

bespeling 7 dagen per week

14/15 voorstellingen per week

1 grote zaal, 946 plaatsen

1 globezaal, 220 - 450 plaatsen

38% van de bezoekers afkomstig uit Eindhoven, hiervan 28% jongeren en 22% allochtonen

62% van de bezoekers afkomstig uit ‘de regio'

Totale budget 8 miljoen euro

Opbrengst kaartverkoop 4 miljoen euro

Opbrengst sponsoring 0,5 miljoen euro

Opbrengst horecaomzet 0,9 miljoen euro

Subsidie gemeente Eindhoven 2,6 miljoen euro

Kosten herontwikkeling Stadsschouwburg

In het totaal 30 miljoen euro

Eigen sponsoring 5,5 miljoen euro

Subsidie gemeente Eindhoven 24,5 miljoen euro

Eindhoven in Bedrijf 03.2004

top