De Kunstpraktijk Veldhoven T / 040-2904782, 06-53602704 e-mail / info@dekunstpraktijk.nl

Poëzieproject bij 'De 7 Linden' in Dedemsvaart

door Aurelia van der Burght

Traditiegetrouw gaat ieder najaar het Poëzieproject bij 'De 7 Linden' van start. De school weet inmiddels niet beter. Het project blijft in beweging en ontwikkelt zich iedere keer weer verder. Dit jaar reikt de plaatselijke Bibliotheek voor de eerste keer een wisseltrofee uit voor het allermooiste gedicht.

'Alle kinderen die hier op school komen weten dat traditiegetrouw in november voor de eerste en tweede klassen het Poëzieproject van start gaat. Iedereen doet daar aan mee', aldus de coördinator van het project Siem van Eeten, docent Nederlands aan 'De 7 Linden'. 'De 7 Linden' is een school voor voortgezet onderwijs in Dedemsvaart -Overijssel- en maakt deel uit van de Scholengemeenschap Van der Capellen in Zwolle. 'Dat betekent', vertelt hij verder, 'dat tweehonderdvijftig leerlingen mét hun docenten de komende weken hier volop mee bezig zijn'. Dat is meer dan helft van alle leerlingen. Op tafel liggen drie simpele handzame bundeltjes, met daarin bekroonde gedichten en tekeningen van de leerlingen over de afgelopen drie schooljaren. Gedichten in het Nederlands, Frans, Duits en Engels. 'Alle vier de talen - de communicatieve vakken - zijn van meet af aan bij het Poëzieproject betrokken', vertelt Van Eeten. 'Maar we doen dit al tien jaar hier. De directeur destijds is er mee begonnen en sindsdien is het Poëzieproject zich blijven ontwikkelen. Daarbij zorgen we er wel voor dat het een harmonisch geheel blijft'. De laatste jaren wordt het project steeds meer ingebed in de expressievakken. Aan de hand van de gedichten maken leerlingen bijbehorende tekeningen, improviseren ze muzikaal en gaan ze tijdens het vak drama de teksten ook daadwerkelijk uitbeelden.

Serieus

Erg belangrijk voor Van Eeten is dat het Poëzieproject voorziet in een uiteindelijke beoordeling die door een deskundige -en uitgebreide jury wordt gedaan. Bij het bekendmaken van de prijswinnaars zijn de juryleden allemaal ook persoonlijk aanwezig. Daarnaast wordt de uitslag in een vorm gegoten waardoor alle betrokkenen het als een heuse happening kunnen beleven. 'De leerlingen zien zo'n jury als een signaal dat ze serieus genomen worden. De kinderen ervaren dat als van hé, ze zitten daar wel voor ons '. Aan de andere kant streeft de organisatie van het project ook een bepaalde politiek na, waardoor op een breder vlak contacten gelegd kunnen worden. 'In Dedemsvaart zelf hebben we op het gebied van de Nederlandse taal hele goede voordrachtkunstenaars. Die benaderen we dus. Voor de jurering van de tekeningen nodigen we plaatselijke kunstenaars uit. De gedichten in de vreemde talen worden beoordeeld door steeds wisselende mensen. Zo hebben we het afgelopen schooljaar werknemers van TV5 uitgenodigd, de directeur van de internationale school in Ommen en collega docenten van de Realschule in Dissen'. Dit schooljaar maakt de jury de uitslag op 20 februari bekend. Over zijn aandeel in de organisatie is Van Eeten bescheiden. Hij wappert met één enkel A-viertje. Hoe het een en ander is georganiseerd staat daar op te lezen. En volgens hem is het niet zo moeilijk. 'Tja, natuurlijk begin je er niet even aan. Maar wij weten niet beter dan dat het Poëzieproject ieder jaar weer daar is. Het hele team staat er achter, docenten komen uit zich zelf naar ons toe om te vragen hoe het er dit jaar aan toe gaat'. Bovendien vindt hij het proces belangrijker dan het resultaat.

Behoefte

Vindt de jeugd het een moeilijke opgave om gedichten te maken? Van Eeten: 'Wij vinden dat ze het wel moeilijk zullen vinden. Maar omdat we het aanbieden blijkt dat er bij de kinderen een behoefte leeft om zich te uiten in poëzie. Ze werken er met plezier aan, ze zijn zelf er erg trots op als ze wat gemaakt hebben'. Voor de leerlingen biedt het een mogelijkheid een persoonlijke meerwaarde te ervaren. Van Eeten spreekt uit eigen ervaring. 'Door te dichten kunnen er momenten in de klas ontstaan waardoor een leerling kan zeggen dat wat ze altijd al had willen zeggen. Ook het ervaren van de veiligheid van de klas waardoor je je durft te uiten, speelt daarin mee. Ze durven hier zich zelf te zijn en kunnen dat ook zijn. Niet alleen voor de emotionele ontwikkeling van de kinderen is het een stimulans maar het bevordert ook het wij-gevoel in een klas'. Hij is er van overtuigd dat het goed is als een school zich hier hard voor durft te maken.

Wisseltrofee

Een van de nieuwe ontwikkelingen is dat de plaatselijke Bibliotheek een wisseltrofee beschikbaar heeft gesteld voor het allermooiste gedicht. Het is een beeldje, een wit klein hoofdje op een sokkel, vervaardigd uit albast door beeldend kunstenaar Betty Stockvisch uit Ommen. De versregel 'als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is' leverde de kunstenaar de nodige inspiratie op. Woensdag 27 november is het beeldje onthuld door Iena Redeker -specialist Jeugd Bibliotheek Hardenberg- en Siem van Eeten. Petra Selling was de gelukkige die de spiksplinternieuwe wisseltrofee overhandigd kreeg. Zij won in het afgelopen schooljaar met haar gedicht Geheim(zinnig) de eerste prijs. De schoolband luisterde de feestelijkheden op met improvisaties op het nieuwe thema van het Poëzieproject. Bibliotheek Dedemsvaart - sinds 2001 is deze bibliotheek opgenomen in de overkoepelende Stichting Openbare Bibliotheken Hardenberg - is sinds een jaar of drie betrokken bij het Poëzieproject op 'De 7 Linden'. Op een speciale tafel stelt de bieb gedichtenbundels ten toon waarin leerlingen kunnen neuzen en waardoor ze op een idee gebracht kunnen worden. Van Eeten: 'De contacten met de bibliotheek zijn ontzettend goed. En voor onze school is het een meerwaarde dat de bibliotheek er aan meewerkt. De kinderen kunnen er heel wat jeugdpoëzie vinden. Doen de mogelijkheden zich voor, dan gaan we met groepjes kinderen naar de bibliotheek. Dat levert een win-win situatie op, maar in de praktische uitvoering hiervan zijn er nog wel heel wat beren op ons pad'. Behalve van de bieb kunnen leerlingen ook gebruik maken van de wisselcollecties in de schoolmediatheek. 'Wat we belangrijk vinden is dat we hier op school een sfeer proberen te creëren waardoor het woord bibliotheek in ieder geval in de hoofden van de kinderen blijft zitten'. Het Poëzieproject helpt daarin een handje mee.

Thema

Ieder jaar kiest de werkgroep rond het Poëzieproject een ander thema, aan de hand waarvan de deelnemers hun gevoelens en ideeën omzetten in gedichten. Zo konden de kinderen reageren op onderwerpen als 'Mijn Geheim', 'Mens en Dier' en 'Vreugde en Verdriet'. 'Het zijn stuk voor stuk thema's waarmee de kinderen de mogelijkheid hebben om ook de diepte in te gaan', aldus Van Eeten. Voor dit schooljaar jaar heeft de werkgroep haar oog laten vallen op het thema 'Op een onbewoond eiland'. Begin november is de eerste aftrap gegeven voor deze nieuwe ronde van het Poëzieproject bij 'De 7 Linden'. De kinderen zijn er klaar voor. Tom Brinkmans, Farida Poortman, Petra van Selling en Jonathan Kok, allemaal leerlingen uit de klassen 2a en 2b, vertellen over hun ervaringen. Alle vier zijn ze, tijdens de vorige editie van het Poëzieproject, op het podium door de jury onderscheiden. 'Voor mij is het thema een kreet op m'n bord waar ik iets van ga maken', geeft de een aan en de ander: 'Nou, in het Frans is het wel goed moeilijk hoor. Maar als iemand het in het Frans goed lukt, dan is dat echt knap.' Ze weten inmiddels dat er heel wat hulpmiddelen zijn waarmee je aan de slag kan gaan en gebruiken die ook. 'Als het niet lekker loopt dan kan je gebruik maken van rijmschema's, zoals abba of abcb. Of je begint met wat standaard zinnen zoals 'ik zie je niet staan en ik lus graag een banaan'. Daarna ga je stukjes van de zinnen weglaten, het gedicht kan dan op het laatst totaal anders zijn dan in het begin en natuurlijk beter. Maar je kan er ook iets filosofisch in stoppen of gebruik gaan maken van een slogan. In de klas besteed je tijd aan afwisseling in de zinnen en thuis sleutel je er weer verder aan. We maken ook gebruik van woordvelden', vertellen ze verder. 'Daarbij bedenk je allerlei woorden die te maken hebben met het onderwerp. En daar kan je dan weer mee verder gaan. 'Op een onbewoond eiland' nodigt hen uit om te denken aan 'verlaten, hangmat, eenzaamheid, weiland'. 'Maar, ik voel me eigenlijk helemaal niet alleen', reageert een van hen. 'Je kan het ook omdraaien, het tegenovergestelde gaan gebruiken', krijgt hij van zijn klasgenoot te horen. 'De eerste zin is altijd heel belangrijk', geven ze allemaal te kennen. 'Maar je kan natuurlijk ook naar een ander kijken, hoe die het doet'. Verder laten ze zich inspireren door dichtbundels via het internet, boeken geschreven door Annie M.G. Schmidt, en boeken met rijmwoorden. Petra van Selling heeft gisterenavond thuis al een heel gedicht op papier gezet, het eerste couplet leest ze voor: 'Ik hoor ze ook wel praten, toch voel ik mij verlaten, ik hoor ze overleggen, maar tegen mij zullen ze niks zeggen' . 'Voorlezen in de klas, dat is best eng', vinden ze allemaal. 'Maar we kijken er ook van op, wat iemand anders heeft gemaakt. Vaak zou je dat nooit van iemand hebben gedacht'.

Uitslagen:

Soms kijk ik naar de lucht Dan denk ik met een zucht Daarboven is het heelal Is het heelal dan overal? Daarachter de zon, sterren en planeten Wat zou daar zijn? Misschien mag ik het niet weten Het heelal is een geheim - Gerina van de Wetering 2b, tijdens het poëzieproject 2001-2002 (2e prijs)

Cést un secret Aussi pour mes parents Cést un secret Aussi pour mon frère Cést un secret Pour beaucoup de monde Cést un secret Et moi je ne le raconte pas - Edwin Kroeze 2A, tijdens poëzieproject 2001-2002 (1e prijs)

A little secret I have a little secret in my room It lies hidden under my bed And it is now a bit sad Because it is on his own And it is feeling a bit alone So maybe it needs one more Then there will be two secrets on my floor And it won't be lonely anymore - Maarten Smit 1A, tijdens poëzieproject 2001 - 2002 (2e prijs)

Ein Geheimnis Ein Geheimnis weisst nur du Ein Geheimnis geht über etwas wichtiges Ein Geheimnis weiss kein anderer Mensch Ein Geheimnis muss ein Geheimnis bleiben - Aniek Werink 2c1, tijdens poëzieproject 2001-2002 (aanmoedigingsprijs)

top